Kabataş'ın Coğrafi Konumu

KABATAŞ

COĞRAFİ KONUM

Fatsa’dan başlayarak Canik dağlarının yamaçlarına doğru tırmananların en önemli duraklarından biri denizden 39 Km. uzaklıktaki 530 metre rakımlı Kabataş ilçesidir. Kuzeyden Çatalpınar, doğusunda Gürgentepe ve Gölköy, batısında Korgan, güneyinde Aybastı ilçeleri bulunur. Yöresel olarak Kabataş ırmağı olarak adlandırılan Bolaman ırmağının iki yakasına kurulmuş bir yerleşimdir. Bolaman Irmağına Kabataş ilçe sınırları içinde Keşlik ve Kuzköy ırmakları da katılmaktadır. Yerleşim Karadeniz bölgesinin tipik özelliklerini taşır. Yöre insanları ana akarsu Bolaman ile kolları Keşlik ve Kuzköy ırmaklarının derin kazılmış ve Canik dağlarını enine kesen vadilerinin yamaçlarını yerleşim ve tarım amacıyla kullanmaktadır. Bu nedenle arazi parçalı ve yerleşim dağınıktır.

142 Km.2’lik alanıyla birçok zenginliği barındıran Kabataş tarih boyunca iç bölgeleri sahile bağlayan ana ulaşım yolları üzerinde bulunmuştur. Bu özelliği 1928 yılına kadar “Karay” olarak bilinen Kabataş’ın gelişiminde etkili olmuştur. Soğuk rüzgarlara kapalı vadilerde kurulmasının avantajlarını taşıyan Kabataş, Perşembe yaylasının en güzel yerinde bulunan Karay ve Adatepe obalarıyla, Meydan ve Dikme Güzleleriyle,Belen ve Hoşkadem obalarıyla yöre halkı için olduğu kadar diğer bölgelerden gelen insanlar için de bir cazibe merkezi olma özelliği taşımaktadır. Kabataş’a bağlı Alankent beldesi bulunmaktadır. Beylerli ve Kuzköy olmak üzere iki tane köy bulunmaktadır. Kabataş Belediyesi sınırları içinde, Ardıç, Belen, Hoşkadem, Eceli ve Yeniceli mahalleleri Alankent Belediyesi sınırları içinde, Yakacık, Alanbaşı, Ilıcak, Yenimahalle, Elbeyi, Kayıncık, Düzmahalle ve Çukurcak mahalleleri de Alankent belediyesi sınırları içindedir.

ULAŞIM

Fatsa’dan Kabataş’a üzerinde Çatalpınar ilçesinin de yer aldığı 39 kilometrelik bir yol ile ulaşılmaktadır. Yolun Kabataş’tan sonra Aybastı ve oradan da Reşadiye üzerinden İç Anadolu bölgesine uzanması insanların Kabataş’a ulaşımını kolaylaştırmaktadır. Kabataş’a Reşadiye’nin uzaklığı 65 km., Aybastı’nın uzaklığı 11 km’dir.

Bolaman vadisini izleyen yol güzergâhı tam bir doğal müzedir. Birçok jeolojik oluşumu, yer şeklini, bitki ve hayvan türünü, yerleşim türlerini bu yol üzerinde görmek mümkündür. Mevcut haliyle adrenalin meraklılarının daha fazla rağbet edeceği son derece virajlı yolda yapım çalışmaları hızla devam etmektedir ve yetkililerin belirttiklerine göre 2010 yılı sonuna kadar tamamlanacaktır. Kabataş’a Gölköy, Gürgentepe ve Korgan ilçelerinden de ulaşılabilir. Her üç ilçeye bağlantıyı sağlayan yollar toprak kaplamadır. Bu üç ilçenin hepsinin uzaklığı yaklaşık 30 km’dir.

İKLİM

Kabataş, Orta Karadeniz iklimiyle İç Anadolu Bölgesi iklimlerinin geçiş noktasındadır. Yazları sıcak geçer. Ancak yakınında bulunan ilçeler gibi kışları çok soğuk geçmez. Bolaman vadisi tabanında yer alması ve soğuk rüzgârlara kapalı olması çok belirgin olmasa da bir mikro klima iklimin oluşmasına neden olmuştur. Kış mevsiminde don olayına çok fazla rastlanmaz. Yüksek kesimlerde karasal iklim hissedilir ve kış mevsiminde don olayları sık görülür. Kıyı kesimlerdeki nem Kabataş’ta fazla hissedilmez. En soğuk ay ortalaması 6°C-7°C derece, en sıcak ay ortalaması ise 25°C derecedir. Yaz aylarında sıcaklık 30°C dereceyi aşar. Kış aylarında ise kar yağışı görülür, ancak nadiren uzun süre kalır. İlkbaharda bol yağmur yağar.

YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ

Kabataş toprakları ana akarsu Bolaman ile kolları Kuzköy (Sevdeş-Alacalar-Tazvara) ve Keşlik (Armutlu) ırmakları tarafından derin vadilerle parçalanmıştır. Bu nedenle arazi çok parçalı ve eğimlidir. Bolaman ile Keşlik ırmağı arasında Asar kalesi ve Bağdat tepesi, Bolaman ile Kuzköy ırmakları arasındaki Babayurdu ve Emirli tepeleri önemli yükseltilerdir. Babayurdu ve Emirli tepeleri arasındaki Gülbahçe, Asar kalesi ve Bağdat tepeleri arasındaki Kıran yöre için önem taşıyan geçitlerdir.

AKARSULAR/GÖLLER

Kabataş, Bolaman ırmağının su toplama havzasında bulunan bir yerleşim yeridir. Bolaman’ın kolları olan Keşlik ve Kuzköy ırmakları diğer önemli akarsulardır. İlkbahar mevsiminde yağmur ve yaylalarda eriyen kar suları ila kabaran bu akarsuların suları yaz mevsiminde çekilir. Akarsular üzerinde HES yapımı için ön verimlilik çalışmaları devam etmektedir.

Kabataş’ta önemli sayılacak göl yoktur. Alanı 300 m2 alan kaplayan sazlarla kaplı SÜLÜK GÖLÜ bulunmaktadır. Gölde yaşayan sülüklerin yöre halkı için tedavi edici özelliği bulunmaktadır. Halen yöre halkının rağbet ettiği bu sülükler kirli kanın emilmesinde kullanılmaktadır.

YER ALTI SULARI /TERMAL KAYNAKLAR

Kabataş İlçesi’ne 2 kilometre uzaklıktaki, Taşarası Mahallesi’nde 1992 Erzincan Depremi sonrasında bir kaynak oluşmuş ve buradan su çıkmaya başlamıştır.

Söylentiye göre kalp damarları tıkalı olan ve ameliyat olacağı günü bekleyen bir şahıs deprem sonrası ortaya çıkan bu sudan içmeye başlamış, ameliyat öncesi yapılan tetkiklerde kalp damarlarındaki tıkanıklığın açıldığı görülmüş, nedeni araştırıldığında ise, şifalı olduğu düşünülen sudan içmiş olduğu öğrenilmiştir. Bu olayın duyulması sonrasında farklı rahatsızlıkları olanlar sudan içmeye başlamış ve bir kısmının şifa bulduğu düşünülmüştür.

Daha sonra yapılan analizler sonucunda suyun içinde 29 farklı mineral bulunduğu ve %20 oranında yağlı olduğu belirlenmiştir.

Suyun, kalp ve damar rahatsızlıkları, böbrek rahatsızlığı, bağırsak ve sindirim rahatsızlıkları, kireçlenme, cilt hastalıkları, sedef hastalığına iyi geldiği düşünülmektedir. Taşarası Mahallesi’nde pansiyon, lokanta vb. gibi tesisler bulunmaktadır.

Taşarası Suyundan başka Alankent Beldesi’nde de şifalı olduğu düşünülen bir kaynak vardır. Bu suyun da Böbrek taşları ve kum, mide rahatsızlıkları, romatizmal rahatsızlıklar ve kireçlenmeye iyi geldiği düşünülmektedir. Bu su kaynağının çevresinde de lokanta, çay bahçesi vb. gibi tesisler bulunmaktadır.

FLORA / FAUNA

Kabataş’ın yüksek kesimlerinde meşe, kayın, kestane vb. ağaçlardan oluşan ormanlar bulunur. Orman alanları yoğun olarak Meydan ve Dikme, Kuzköy, Bağdat Tepesi ve Babayurdu mevkiinde bulunmaktadır. Karadeniz Orman Gülü ve Süpürge Çalısı en yaygın orman altı bitkisidir. Alçak kesimlerde yer yer çalılıklara rastlanır.

Bu orman ve çalılıklarda tilki, çakal, domuz, sincap, elik keçisi gibi yaban hayvanları yaşamaktadır.

TİCARET-SANAYİ-TARIM-HAYVANCILIK

İlçe ekonomisi tarım, hayvancılık ve küçük ticarete dayalıdır. Yetiştirilen başlıca tarımsal ürünler fındık, patates ve mısır gelmektedir. Az miktarda da arpa, buğday, fasulye yetiştirilir. Bunun yanında meyve ve sebze de yetiştirilmektedir. Hayvancılık ve arıcılık da gelişme gösteren alanlardır.

Kabataş’ta halı dokumacılığı da önem taşımaktadır. Yılda yaklaşık 7000 m2 civarında halı dokunmaktadır.

Hayvancılık daha çok aile tipi yapılmaktadır. Aileler sahip oldukları birkaç sığırdan elde ettikleri ürünleri satarak bütçelerine katkı sağlamaktadırlar. Son yıllarda süt hayvancılığı ile et hayvancılığı gelişmektedir. Az da olsa küçükbaş hayvancılık da yapılır.

Arıcılık, halıcılık ve gurbetçilik diğer önemli geçim kaynaklarıdır. Arıcılık gezginci biçimde yapılır. Yaz mevsiminde Doğu ve Güneydoğu Anadolu, kış mevsiminde Akdeniz ve Ege bölgeleri arıcıların çok tercih ettiği alanlardır. Arıların önemli bir kısmı da Kabataş’ta kışlatılır. Kabataş bal üretimi bakımından ülkemizin sayılı ilçelerinden biridir.

Bir dönemin en önemli geçim kaynaklarından biri olan Hereke tipi halı dokumacılığı pazar daralması ve hatalı dokuma nedeniyle son yıllarda gerileme göstermiştir.

Sanayi gelişmemiştir. Son yıllarda kurulan bir Süt Ürünleri Fabrikası ve bal paketleme fabrikası haricinde sanayi tesisi bulunmamaktadır. Yayla ve eko turizm potansiyeli ile gelecekte önemli bir gelişme göstermeye adaydır.

İDARİ BÖLÜMLENME

İlçeye bağlı bir belde, iki köy ve 14 mahalle bulunmaktadır.

ALANKENT BELDESİ

İlçenin kuzey-batısında yer alan belde, oldukça eski bir yerleşim yeridir. Alankent beldesinin eski ismi Yakacık’tır. Yöre halkı tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlamaktadır. Kabataş ve Aybastı’dan ulaşım olanaklıdır. Aybastı’ya bağlı iken Kabataş’ın 1990 yılında ilçe olması ile Kabataş’a bağlanmıştır. 1967 yılında belediye kurulmuştur.

KISA TARİH

Kabataş ve çevresinin ilk çağlardan beri yerleşime açık olduğu tahmin edilmektedir. Çevrede rastlanan kaya mezarları bu tezi doğrular niteliktedir. Bu mezarlar halen Mağara tepesinde bulunmaktadır.

Bölgede bir süre Roma İmparatorluğu egemen olmuş, M.S. 395 yılında Roma İmparatorluğu’nun ikiye ayrılmasıyla bölge toprakları daha sonra Bizans olarak adlandırılacak Doğu Roma İmparatorluğu sınırları içinde kalmıştır.

1071 yılından sonra tüm Anadolu’ya hâkim olmaya başlayan Türk beyliklerinden biri olan Danişmendlilerdir. Danişmend beyi Melik Emir Gazi döneminde Aybastı ve Kabataş çevresine hâkim olmuşlardır. (1115-1134). Bu dönemde Bizans’la yapılan savaşlarda şehit olanlardan bazılarının kabirleri halen yöre halkı tarafından ziyaret edilmektedir. Perşembe yaylasında Kümbet denilen yerdeki Kümbet Gazi bunlardan biridir. Ordu’nun tümüyle fethedilmesi 1380 yıllarına rastlar ve fetihten sonra Hacıemiroğulları beyliği kurulur.

Kabataş, İç Anadolu’yu, Tokat, Niksar, Sivas gibi önemli yerleşimleri Karadeniz’de Fatsa’ya bağlayan en kısa ve güvenli yol olması dolayısıyla hep önemli olmuştur. Bu önemi fark eden Osmanlılar 1427-1428 Canik seferini düzenlemiş ve Canik seferi sonrasında bölge Osmanlıya bağlanmıştır.

Kabataş 1800’lü yıllarda Aybastı nahiyesine bağlı bir köydür ve Aybastı Ordu’ya, Ordu’da Trabzon’a bağlıdır. Cumhuriyetin ilanından sonrada Aybastı’ya bağlı bir köy olarak “Karay” adıyla Ordu merkez kazasına,1945 yılında Gölköy’e, 1959 yılındaysa yeni ilçe olan Aybastı’ya bağlanmıştır.

Belediye teşkilatı 1971 yılında kurulmuştur. 20 Mayıs 1990 tarih ve 3644 sayılı kanunla İlçe kurulmuş 14 Ağustos 1991 tarihinde faaliyete başlamıştır. Kabataş’ın ilçe yapılmasına dair kanun 20 Mayıs 1990 tarih ve 20523 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

GEZİ

İlçenin yaylaları görülmeye değerdir. Yaylalar dışında Kuzköy’de Şid Abdal Türbesi, Gülbahçe Evliyası, Kara İbrahim Evliyası, Ertepesi ve Alankent Şifalı suları bölgedeki halkın ziyaret ettikleri yerler arasında sayılabilir. Asar kalesi de aydınlatılmayı bekleyen gizemli tarihi ile insanları kendine çağırmaktadır.

Kuzköy’de her yıl Şid Abdal’ı anma törenleri düzenlenmektedir.

MESİRE YERLERİ / YAYLALAR

Yaylalar ve güzleler

• Eceli obası,
• Karay obası,
• Adatepe obası,
• Belen obası,
• Hoşkadem obası,
• Yakacık obası
• Meydan ve Dikme güzleleri